Trądzik młodzieńczy (Acne vulgaris) - choroba skóry, polegająca na nadmiernym  pobudzeniu czynności gruczołów łojowych (łojotoku), pod wpływem zmian hormonalnych (nadmiernej stymulacji androgenowej).  Początek występuje zwykle w wieku pokwitania, kiedy dochodzi do nadmiernego wydzielania tych hormonów. Trądzik młodzieńczy jest udręką nastolatków, w różny sposób dotyka zarówno chłopców jak i dziewcząt i dotyczy prawie 70-90% młodych osób. Niemniej spotykany jest również u osób dojrzałych nawet w wieku 40 lat. Choroba powstaje w mieszkach włosowych. Do nich wydzielany jest łój z gruczołów łojowych. Istotną rolę odgrywa nadmierne rogowacenie przewodów wyprowadzających gruczołów łojowych, ich nadmierna czynność oraz obecność w tych przewodach bakterii. Nadmierne nagromadzenie łoju tworzy zaskórniaki. Zaskórniki blokują opróżnianie gruczołu z łoju dochodzi do powstania stanu zapalnego w obrębie mieszka włosowego. Łój jest doskonała pożywką dla bakterii głównie bakterii beztlenowych, zwłaszcza Propinobacterium acnes . Dochodzi  do lokalnej infekcji z dużym miejscowym odczynem zapalnym.. Obecny stan zapalny tworzy obraz „pryszczy”. Następstwem tych stanów zapalnych jest bliznowacenie – powstają zarówno blizny zanikowe jak i przerosłe oraz przebarwienia. Przy znacznym nasileniu zmian bliznowatych pozostaje szpecący defekt estetyczny, zwłaszcza że dotyczy twarzy.

Najczęściej trądzik występuje na twarzy, plecach, ramionach i klatce piersiowej.

Typy zmian skórnych w trądziku

•    niezapalne - zaskórniki (otwarte i zamknięte)
•    zmiany zapalne mieszków włosowo-łojowych - grudki, krosty, guzy, cysty i torbiele ropne. 
Czynniki sprzyjające powstaniu trądziku:
•    kontakt skóry z substancjami drażniącymi
•    alergizujące kosmetyki
•    zaburzenia hormonalne
•    niektóre leki – na przykład doustne środki antykoncepcyjne, bromki, preparaty jodu, Imuran czy Rifampicyna
•    elementy diety

o    pikantne i gorące pokarmy
o    duża ilość soli
o    dużo smażonych potraw (utlenione tłuszcze)
o    nadmiar wysokonasyconych tłuszczów (łój wołowy, smalec)
o    niedobór wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (Omega-3, kwas linolowy i linolenowy zawarte głównie w tłustych rybach morskich, ale też w oleju z wiesiołka, oleju lnianym)
o    nieprawidłowe proporcje tłuszczu w diecie – powinno być około 30%

W zależności typu wykwitów trądzikowych i ich nasilenia wyróżnia się 3 główne postacie choroby:

•    trądzik zaskórnikowy (łac. acne comedonica), z tzw. otwartymi i zamkniętymi zaskórnikami
•    trądzik grudkowo-krostkowy (łac. acne papulo-pustulosa), z dominującymi grudkami i krostami
•    trądzik ropowiczy (łac. acne phlegmonosa), w którym występują głębsze ogniska zapalne, i ropne cysty, nierzadko ustępujące z pozostawieniem blizn.

Leczenie trądziku

W każdym wieku można trądzik wyleczyć, choć w wielu wypadkach jest to niełatwe. W przypadku kobiet trądzik wymaga zawsze leczenia skojarzonego - dermatologicznego i hormonalnego. Inaczej nasze postępowanie nie jest skuteczne, bądź trądzik powraca bez końca. Wybór metody leczenia zależy od postaci trądziku.

Cel leczenia
Każda z postaci trądziku charakteryzuje się różnym stopniem nasilenia zmian, od łagodnego poprzez umiarkowany do ciężkiego i wymaga innego postępowania leczniczego. Jednak wspólnym celem leczenia jest

•    zapobieganie nadmiernemu rogowaceniu skóry
•    zahamowanie rozwoju nieprzyjaznych skórze bakterii Propionibacterium Acnes
•    zmniejszenie łojotoku

Każdy z tych czynników przyczynia się do rozwoju trądziku.

Zasada kompleksowego leczenia
Podstawową zasadą jest unikanie monoterapii. Optymalne wyniki leczenie trądzika osiąga się stosując jednocześnie zespół leków, tak aby zahamować:

•    nadmierne wytwarzanie łoju w gruczołach łojowych
•    wzmożone rogowacenie ujść gruczołów łojowych
•    namnażanie się bakterii rozkładających łój

oraz

•    zmniejszyć stan zapalny.

Rodzaje leczenia

•    miejscowe

o    leki zewnętrzne

-   zawierające siarkę
-   zawierające retinoidy
-   zawierające nadtlenki benzolu

•    Clearasil, Benzacne, Acnidazil

-    zawierające kwas azelainowy
-    leki przeciwzakaźne
-    leki sterydowe

o    zabiegi laserowe KTP i IPL
o    zabiegi oczyszczania skóry twarzy

•    ogólne

o    antybiotyki (najczęściej tetracykliny)
o    izotretinoinę (Aknenormin, Izotek, Curacne, Tretinex, Roaccutane)
o    witaminy o działaniu przeciwłojotokowym (A, B, PP, C)
o    leki hormonalne

Łagodne postacie wymagają jedynie leczenia miejscowego, w ciężkich stosuje się leczenie skojarzone - zewnętrzne i ogólne.

Leczenie ostrej fazy trądziku naświetlaniami laserem KTP i VPL powoduje ustapienie stanu zapalnego. Światło jest absorbowane przez krew (hemoglobinę) i powoduje powstanie zamykanie poszerzonych naczyń doprowadzających krew do gruczołów łojowych. Jednocześnie światło absorbowane jest przez porfirynę produkowaną przez bakterie wywołujące trądzik, co powoduje efekt bakteriobójczy. Naświetlania często poprzedza się około miesięczną kuracją z zastosowaniem odpowiednio dobranych leków.

Postępowanie ze skórą trądzikową

Bardzo często skutkiem ubocznym leczenia trądziku jest wysuszenie i podrażnienie skóry w wyniku stosowanych leków. W takim wypadku należy unikać mydła i stosować specjalne emulsje do mycia i pielęgnacji skóry wrażliwej. Tego typu preparaty dostępne są aptece bez recepty. Jednak wskazana jest wcześniejsza konsultacja z dermatologiem w celu wyboru najwłaściwszego preparatu do pielęgnacji i mycia twarzy w trakcie leczenia. W przypadku niekorzystnego wpływu wody na cerę należy stosować odpowiednie emulsje, które czyszczą skórę bez potrzeby używania wody. Powinny być to emulsje, które nie zatykają porów. Po umyciu twarzy należy stosować odpowiednie kremy nawilżające przeznaczone do skóry wrażliwej.

Leczenie powikłań trądziku

Usuwanie przebarwień, nierówności skóry i korekcja blizn potrądzikowych

•    peelingi chemiczne (złuszczenie)

o    kwas pirogronowy
o    kwas salicylowy
o    kwas glikolowy
o    kwas pirogronowy
o    kwas migdałowy
o    kwas trój chlorooctowy (TCA)

•    mikrodermabrazja - peeling mechaniczny
•    lasery KTP i VPL
•    laser ablacyjny frakcyjny CO2

Zabiegi mikrodermabrazji szczególnie polecamy w mniej nasilonych postaciach blizn potrądzikowych i w przebarwieniach, choć liczba zabiegów może być większa
niż w innych przypadkach. Mikrodermabrazja jest doskonałym przygotowaniem do zabiegu laserowego – i VPL w usuwaniu przebarwień.
Najlepszą metodą korekcji czy likwidacji blizn potrądzikowych jest laser frakcyjny, ablacyjny FRx. Pozwala na całkowitą przebudowę skóry i zmiany widoczne są już po 1 zabiegu. Wyższą cena jednostkową zabiegu laserowego rekompensują uzyskane rezultaty niemożliwe do osiągnięcia innymi metodami.  Zbliżone wyniki innymi metodami wymagają znacznie większej liczby zabiegów niż laserem FRx.